Contact

Northedge B.V. 
Oosthaven 15-16 
2801 PC Gouda 
The Netherlands 
T 31 (0)182 684545 

W www.northedge.nl 
Tw @PeterNoordhoek 

Blog Archief

AI

The need to slow down Artificial Dumbness (AD) in the stock market

A combination of algorithms can become artificial intelligence (AI) when they show they can learn. When that same combination leads time after time to damage – damage that could have been avoided – you get Artificial Dumbness (AD). My statement here, is that the stock market is ruled by AD. And not just recently. And as we humans are really the dumb ones here, I want to put the issue of the digitization of the stock market on the agenda of society in general and of the (financial) regulators in particular. I am no more than an ordinary stock holder, and I have little to complain about, but maybe you should hear me.

1987: a big digital scare

I can remember the crash of 1987: Black Monday. It was before the days I had stocks, and I was mildly amused when I saw a grown man cry over his loss of money after the DOW went down with record speed. Don’t you know stocks can go down too? That slight nastiness on my part changed when it became clear that the speed with which the market had turned was perhaps more due to the way computers were programmed then to his decisions. That sounded rather unfair to me, and I voiced this to anyone willing to listen (not many). It was the first time computers truly aggravated a crash and turned that crash global within 24 hours. In later years, I was more or less satisfied with the idea that when a share went down too fast, trade could be suspended for a day or so. The digital multiplier effect seemed under control, more or less. If the stock market is a car, then cutting the cord to the gas pedal regularly helped to slow things down. But I did not fully trust the assurances.

2007: the digital monster we dear not look in the face

I was a stockowner by 2007. Having learned that it was wise to spread my portfolio I had (and have) done so: one weighted portfolio run by professionals, one weighted portfolio with ‘smart’ trackers and one portfolio build up by myself. I am happy to say that this last portfolio outperforms the other two, but please do not follow this example of ‘monkey-smartness’, as I managed to buy stocks in a bank just a week before the great crash of 2007. That was the last time I considered myself an expert. But the real shock was not what happened with my stocks, but what happened to the economy and the world after Lehman Brothers. I followed and debated everything intensely. I saw a host of measures being taken, among them measures to increase buffers, professionalism and ways of preventing fraud. Great, but I always had the feeling it missed this one big point: the role of the algorithms in ‘stop-loss’ and other decisions. In all the measures announced and debated in parliaments and boards, hardly ever was there a debate on this even making a byline in the media or the halls of politics. The impact of the speed of digital trading in the crucial days of the crash has been described, but hardly ever debated. Would the impact of the crisis have been the same without these algorithms? No way. If the stock market is like a car, then the algorithms kept on gassing its engine far beyond the initial crash, involving many other cars, all gassing and pushing themselves over the edge of the highway, ruining the highway in the process. What if the gas would have been cut for all these cars?

The stock market crash of autumn 2007 was no real surprise to me, as my interest in the role of algorithms had alerted me to what went on with the mortgages in the US, still I will never claim to belong to those who predicted the impact of the crash. I did follow from the first how fast the crash spread out from Wall Street and the role of automated decisions in this. Anxiously I waited for the regulators to address the issue, but in a way, I am still waiting. As a consequence I have also started to fear that we are undermining our democracy by not talking and addressing the more general issue of who owns the algorithms in or close to the public arena.

2018: a final warning?

It is now 2018. What happened last week with the stock market still seems small beer compared with the crisis of 1987 and 2007. The American stock markets moved from an expectation of almost none inflation to an expectation of very little inflation – et presto. This must have triggered a number of other anxieties, which in turn also impacted a new phenomenon, the Volatility Index. This in turn triggered a host of selling of which a news channels said, ‘that no human brain was involved’.

No doubt, many other factors were also involved in the big slide downwards, including the fact that the slide might have scared the large block new stock holders witless , also because of what was already happening to bitcoin (natural dumbness). Yet the fact that other markets like the valuta market did not join the slide and the fact that many experts cannot explain the slide from anything else but stop-loss mechanisms, suggests algorithm failure (artificial dumbness). We have not learned our lessons.

Please understand, I am not against a downturn as such. Nature and stupidity should run its course, nor can we prevent smart idiots from inventing financial instruments that are even more bonkers from a financial stability point of view than we already have. Anyhow, I believe conservative stock owners like me should not panic or change course immediately (on the condition of having evaded the temptation of bitcoin, of course). The point here is speed. Right at the moment that a crash should cause people to think, we have allowed ourselves digital constructions that far outstrip human thinking in speed. At the moment, the only option seems to suspend trade all together. In a real crash this might have the same effect as speeding your car while at the same time applying the brakes. Guess what happens?

So, let a crash happen where and when it does, but let’s be able to reverse gear at the moment a crash happens and reduce speed to something within human limits for at least a 24-hour cycle. In this I just prefer natural dumbness to artificial dumbness.

Action

This is what I would like to see happen:

  • Pretty soon we will all be our own personal bank, with our own monetary and financial spread of instruments. In technical terms, we are almost there. Good luck to the government that wants to chase us. Yet, for things like stocks we will always need sizeable trading hubs to get the necessary scale of economics. So, these markets and their institutions will by necessity anchor the financial market, and so are the inevitable focus of market regulation. The fall of stocks last week was excessive in relation to its cause. A cap would have been as justified as a cap on inflation.
  • Who ‘owns’ the problem? As it seems, not the writers of the algorithms, or not enough. It is not because I distrust (stock) market and banking regulators (well, a little), but on principle I think this is an issue for the monetary authorities in the world; the Federal Reserve Bank, The European Central Bank and others. They are the ultimate guardian of the financial system. The problem is that they are economist by nature and outlook. Digital security at the time of market crashes should be their domain. In terms of risks, the speed with which money flows through digital channels has become as vital as the speed with which money flows through trade channels. The latter is called inflation, let me call the first ‘digiflation’. Following not Moore’s law, but Slow’s law.
  • International Monetary Fund Managing Director Christine said today in Dubai, that we should ‘focus efforts on action that could prevent cross-market problems instead of paying more attention to certain entities or countries’. I appreciate her saying this, as she is leading the way with dealing with this issue, but I have little faith in the predictive capabilities of financial regulators to predict where the next Digital Bubble Machine (DBM) is coming from, while they do should be able to reduce the speed of trading.
  • What should the speed of a fall in stocks be? In technical terms, I recognize that this is probably not an easy question, if only for the fact that it would require a very intricate licensing system to be able to influence algorithms for all market players. Yet when someone can write algorithms, someone else should be able to scrap or overrule them. It’s not a challenge I should think is impossible, also given its importance.
  • At its heart, the problem is probably more a matter of communication than anything else. On the one hand, we still think we understand regulation, when in fact we cannot anymore; there is just too much of it. On the other hand, we assume we do not understand algorithms, when in fact we can always reduce them to a few parameters. In this case: I want the stock market to go back to the speed of a human talking or typing on a key board.

And so on. This is all just to put the issue on our common agenda, from which it slips away all too easily because we think this is something for experts and everyone else is the expert.

WOLF!

Please understand that I do not want this to be the blog of an old-fashioned man or doom sayer. I love information technology and the benefits it brings. I smile when an algorithm is better than any expert in predicting which startup has the most chance to succeed. I love the fact that I can save a lot of decision time by just following trackers. Nor do I have any ax to grind. I am no expert, let alone a guru. I am an investor with his eye on his pension and little else. This is a stock market dip I can easily handle (haven’t even called my stock broker), taking the long view, as always. Yet this is the third time I seriously feel like crying: “WOLF!!”. I do so, knowing that now there is probably still something to be done about the stock market algorithms. I fear that next time we have created the kind of Artificial Dumbness no one, with or without a brain, can correct anymore.

Peter Noordhoek

Over het plukken van beschouwingen en de leegte of volheid van een glas

Dit weekend geen uitgebreide geschreven blog. Ik ben de laatste hand aan het leggen aan mijn manuscript ‘branchebrede kwaliteit’ en dat geeft al genoeg schrijfdruk. Natuurlijk kan ik het niet laten om even terug te kijken op de algemene politieke beschouwingen van deze week, maar dan wordt het tijd voor het gesproken woorden. In een videoblog geef ik via het gesproken woord een laatste introductie op de bijzondere bijeenkomst van donderdag 29 september a.s., onder de inmiddels bekende titel (ze spraken er zelfs tijdens de beschouwingen over ..): is het glas half leeg of half vol? Is het glas half vol of half leeg?

In de videoblog wordt de kijker nog een keer ingeleid in de thematiek van de bijeenkomst – en als het goed is warmgemaakt om deel te nemen. En dat laatste lege glas? Wat is daar de betekenis van? Dat mag u de 29e horen – en aan het einde van de bijenkomst wordt dat glas echt wel gevuld.

Over het plukken van beschouwingen

Over die beschouwingen. Voor zover ik tijd had om het te bekijken, vond ik het doorgaans een hoog niveau hebben. Ook ik ben een liefhebber van de Britse debattraditie, maar ik betwijfel of het beleid daar dieper en grondiger wordt besproken dan afgelopen week in Den Haag. Laten we dus niet te somber zijn. Onze parlementaire traditie kan tegen een stootje.

Tegelijk kwam alles natuurlijk in het teken te staan van de Wilderiaanse woordenwisselingen. Ik kan me zo voorstellen dat Wilders en zijn fractie enorm veel plezier hebben gehad bij het uitdenken van het ordevoorstel bij het begin van de beschouwingen: de SP zou het woord moeten voeren, want dat is de grootste oppositiepartij nu de PvdA gewoon een gedoogpartner is geworden. Prachtig gevonden, moeten ze in de fractie hebben gedacht. Een mooi huwelijk van parlementaire procedurekennis, coalitietactiek en communicatiekracht. Door de aanval wordt de aandacht afgeleid van de eigen gedoogrol richting dit kabinet en Wilders blijft degene die als enige doet wat elke communicatiedeskundige zegt dat je bij massamedia moet doen: communiceren op het niveau van mavo 3. Er moet veel voorpret zijn geweest in de fractie.

Er zal door hemzelf en zijn fractiegenoten toch met gemengde gevoelens terug zijn gekeken op dat ordevoorstel en het vervolg in de twe dagen daarna. Het netto-effect is dat hij zichzelf terugwerpt op zijn eigen achterban. Voorlopig kan hij het schudden om als een betrouwbare partner te worden gezien voor welk toekomstig kabinet dan ook en volgens mij blijft dat zijn ultieme doel. Wat nu? Hopen op een Eurocrisis? Dat zou inderdaad nog een keerpunt voor de PVV kunnen betekenen, maar als ik lees hoe breed de afkeer van zijn optreden is onder alles wat geen uitgesproken aanhanger van de PVV is, dan denk ik dat de kans daarop deze week ook een stuk kleiner is geworden. Er hoort nog iets bij. Het grote publiek is deze week als het ware verder opgevoed in de tactiek van Wilders. Van alle kanten is zijn methode toegelicht. Zelfs het verassende wordt zo voorspelbaar. Wat valt er nu nog te bedenken?

De andere ‘wildcard’ is de PvdA. Ik hoor niet bij degenen die lacherig doen over Cohen. Buiten de dogfights met Wilders was zijn inbreng inhoudelijk gewoon aan de maat en zelfs in het conflict met Wilders, met name toen Rutte geen ander antwoord had op het ‘doe normaal man’ dan het zelf nog eens te herhalen, was hij het die verwoorde wat iedereen dacht: dat laat je je als premier niet aanleunen. Tegelijk is het ook niet de doorbraak geworden waar de PvdA op zal hebben gehoopt. Er zijn nu drie scenario’s: doorgaan, tussentijdse wissel en wisselen als de volgende lijst moet worden gemaakt. Als ik de PvdA was zou ik zo lang mogelijk voor dat laatste scenario gaan (me ook herinnerend hoe vernietigend indertijd de kritieken op Kok waren – vlak voordat hij premier werd).

En het CDA? Ik tel de zegeningen en die zijn er deze week absoluut geweest. Voor hemzelf en voor de partij ben ik ontzettend blij dat Sybrand de woorden heeft gevonden om Wilders in de hoek te plaatsen van zijn mavo 3 schoolplein. Heerlijk ook om te zien hoe een rationeel iemand als Sybrand er in is geslaagd ons op emotioneel niveau te raken. Tegelijk heb ik – en hijzelf waarschijnlijk – weinig illusies over de situatie waarin het CDA zich bevindt. Ook voor het CDA gelden onaantrekkelijke scenario’s en uiteindelijk stemmen mensen meer met hun portemonnee dan met hun fatsoen. Tegelijk: in een prachtig weekend, waarin we met eigen ogen konden zien hoe rijk de oogst aan appels en peren dit jaar uitvalt, mag het Sybrand vergeven worden als hij zegt: deze beschouwingen heb ik geplukt.

 

Peter Noordhoek

 

www.northedge.nl


Onze wereld is groot, complex en hoog als een berg. Weersomstandigheden wijzigen zich voortdurend. Hoe kom je dan aan de top?
Kaarten en instrumenten kunnen helpen. U vindt er hier vele. Het echte geheim schuilt in de mentaliteit waarmee u de berg te lijf gaat. Dan geldt wat iemand ooit vertelde: ‘De noordkant van een berg is het moeilijkste om te beklimmen, maar het meeste de moeite waard.’ Bij Northedge gaan we voor kwaliteit boven kwantiteit. Het vergt meer denkwerk, meer inspanning, meer van meer. Maar het is zo de moeite waard.  

Peter Noordhoek