Maandelijks archief: juni 2013

Place Tian An Men, 5 juni 1989

Vandaag wordt de opstand in Beijing herdacht. Voor mij is het een van de meest paradoxale gebeurtenissen uit de wereldgeschiedenis. Enerzijds was het een moment van onderdrukking, van pure dictatuur. De communistische partij liet haar ware gezicht zien. Anderzijds was dit moment voor de leiding van diezelfde partij ook zo traumatisch dat ze tot het inzicht moeten zijn gekomen dat ze zo niet door konden gaan, met de huidige opening van China als lange termijn gevolg. De foto die het icoon is geworden van de opstand op Tien An Mien plein is in die tijd ook als poster verschenen. Ik was die zomer in Parijs voor een congres en in de pauze zag ik ergens zo’n poster hangen en kocht het. Niet lang daarna schreef ik dit gebrekkige gedicht, dat me op de een of andere wijze nog altijd bezig houdt.

Ik heb een poster in Parijs gekocht
80 bij 60, zwart-wit, heel decoratief
Ik wilde hem hebben, heb er bewust naar gezocht
Nu heb ik het, ik kijk en voel me een dief

 

Place Tian An Men, 5 juni 1989
Man met wit shirt staat voor vier zwarte tanks
De man is klein, de tanks zijn reusachtig
De man staat waar hij staat en stopt de tanks

 

Ik vind het een mooie poster; mooi getroffen, mooi geraakt
De kracht van het individu tegen de macht van de staat
Ik wil geloven in waar deze man op dat moment voor staat
al weet ik wat er daarna met hem en China gebeuren gaat

 

Maar met deze poster pronk ik met een moed die ik niet heb
Natuurlijk weet ik dat ik nooit zo voor een tank zal staan
De man was moedig maar ook volslagen gek
Erger is dat ik met de talenten die ik heb
eerder als commandant over de weg zal gaan
en dan geconfronteerd met zo’n irrationele gek
niet zeker zal weten of ik mijn tank zal laten stoppen
of rechtdoor en over hem heen zal gaan

 

Peter Noordhoek

Resolute resoluties

Op het partijcongres van 1 juni jl. heeft het CDA een experiment gedaan in partijvernieuwing. Hoe hebben leden inhoudelijk inbreng in de koers van de partij? Het oude instrument van resoluties is op een andere wijze ingezet. Experiment geslaagd?

 Ronkende resoluties

Resoluties zijn een formeel instrument om als leden van een partij tot uitspraken te komen. Het kent een eigen taal – de drieslag ‘constateert dat’, ‘overweegt dat’ en ‘spreekt uit’ – en een heel eigen slotzin: ‘en gaat over tot de orde van de dag’ – eigenlijk bedoelend dat dit juist niet de bedoeling is.
Resoluties zijn vooral in de grotere en oudere partijen een fenomeen. De PvdA verloor de kans op een tweede kabinet Den Uyl na een resolutie (‘Congressen kopen geen straaljagers’) en kwam regelmatig op de grens van een crisis door een resolutie (WMO onder Kok, recent nog over de strafbaarstelling van illegaliteit). Het CDA heeft zo haar eigen herinneringen. Het congres in Arnhem werd gedomineerd door resoluties en ook Mouro werd besproken op basis van resoluties. Kan je dus concluderen dat resoluties spannend, kritisch en inhoudelijk altijd relevant zijn? Nah.

Rottige resoluties

De doorsnee resolutie wordt niet als spannend ervaren en de bespreking ervan duurt te lang. Sprekend uit mijn ervaring worden de meeste resoluties bij acclamatie (zonder stemming dus) aangenomen, zijn indieners en partijbestuur het eigenlijk eens, wordt er mening hobbypaard bereden en zijn er bij de bespreking van resoluties veel te veel mensen die niet in staat zijn puntig en ter zake hun mening te geven. Alles wat je na de resoluties in het programma plant, loopt dus het risico op uitstel, iets waar zeker nieuwsredacties niet van houden.
Er zijn meer nadelen. Degenen die de procedures beheersen hebben een voorsprong ten opzichte van onervaren leden, maar zelfs ervaren mensen worden nog regelmatig verrast door procedurepunten. Om de zoveel tijd wordt de vraag gesteld: zijn er nu resoluties omdat er een congres komt of is er een congres omdat er resoluties worden besproken? Partijen die in de regering zitten hebben een probleem met resoluties omdat de perverse pers elk inhoudelijk debat per definitie uitlegt als ruzie. Partijen die in de oppositie zitten moeten als het ware over het hoofd van de eigen fractievoorzitter heen schieten, anders bereiken ze hetzelfde effect. En of je nu in de regering zit of niet; heb je geen resolute resoluties, dan zal de pers dat uitleggen als een dodelijk gebrek aan debatcultuur. Kortom; in termen van partijdemocratie hebben resoluties alle gebreken van een duizendpoot met meervoudige beenbreuken en in termen van mediabeleid staat het gelijk uit het kiezen uit verschillende zelfmoordpillen.

Rethorische resoluties

Het is dus een applaus waard als een partij het anders probeert te doen. Het CDA, bijeen in de veehallen in Den Bosch (nee Noordhoek, niet associëren. Ik herhaal, niet associëren) kwam eerst en vooral om Sybrand Buma te horen speechen. Er was een speech aangekondigd waarin hij zijn lijn als partijleider van het CDA uiteen zou zetten. Hij stelde niet teleur. Zijn 7 speerpunten waren herkenbaar en concreet tegelijk. Een prima basis om op door te bouwen.
Zijn speech was dit keer niet het slotstuk van de dag. Dit keer was het verhaal van de prominenten aan het einde van de ochtend gepland. Daarvoor en daarna was de bespreking van de resoluties.
Aan het begin van de ochtend werden alle resoluties besproken en kon iedereen die dat wilde commentaar leveren. Naar aanleiding van die discussies kon de indiener of het partijbestuur (in hun ‘preadvies’) nog tot wijziging van standpunt komen. Gestemd werd er nog niet, wel werd er beslist wie in het middagdeel het woord zouden voeren, als alle resoluties weer aan de orde zouden komen en het er via de stemming op aan zou komen. In de middag zou er bovendien een tijdklok meelopen. Het voordeel van dit alles zou zijn dat de discussie als het ware al was geoefend en dat verzekerd zou zijn dat alleen de beste sprekers zouden spreken. Het verwachte resultaat: op debat gerichte resoluties, retorisch op hoog niveau, waarvan de bespreking niet te lang zouden duren.

Rrrrrronkende resoluties

De lezer proeft het al; zo liep het niet helemaal. Of eigenlijk ook wel: alles liep zoals afgesproken. Het resultaat was echter geen beter debat. Het tempo was zo laag, het gebrek aan debat zo groot, dat alle pit uit de bespreking verdween. Slaapverwekkend, dat was het. Voor anderen dan. Niet voor mij, Het was mijn debuut als delegatieleider (a.i.) voor de provinciale afdeling Zuid-Holland. Samen met een grote, goed samenwerkende delegatie moest ik alles heel goed in de gaten houden. Dat lukte wonderwel en als delegatie konden we alleen maar tevreden zijn over het resultaat. Toch hadden ook wij na afloop zoiets van: dit moet beter kunnen. Applaus voor de poging en we zijn zeer benieuwd naar de verbeterde aanpak.

Resolute resoluties

En dan ga je na afloop nog wel even puzzelen. Helemaal voor mijzelf sprekend, ben ik op een aantal varianten gekomen.

  1. Ga vooraf de digitale discussie aan. Bij enkele resoluties was nu vooraf al sprake van een stevige discussie op het internet. Beloon dat, bijvoorbeeld door het organiseren van een (Skype) sessie vooraf waarin het debat kan worden voorbereid, door het zo nodig ter beschikking stellen van een ervaren redacteur, etc. Op termijn voorzie ik dat we als partij naar een systeem toegaan van ervaren webredacteuren die het digitale debat stimuleren en trechteren richting het congres. Uiteindelijk moet het rizoom wel naar de boom toe.
  2. Ga uitlokken: het is gevaarlijke, maar toch: zoek als bestu(u)ren tevoren contact met personen of groepen waar een stevige resolutie van mag worden verwacht. Onze partijcultuur is behoorlijk constructief. De ondertoon is toch: de mensen daar aan de top doen ook hun best. Meedenken is meer de gewoonte dan aanvallen. Lok maar resoluties uit op die punten waar je als volwassen partij over geacht wordt te discussiëren.
  3. Ga selecteren: de ene resolutie is de andere niet. Laat alleen de resoluties doorgaan naar het plenaire debat die wat hebben losgemaakt. Laat resoluties waarin het preadvies van het bestuur op ‘niet overnemen’ en de indieners vasthouden aan de resolutie, altijd doorgaan. Laat de keuze over welke resoluties verder nog plenair worden doorbesproken aan de ochtendsessie over via een korte stemming. Alle resoluties die niet plenair worden besproken worden automatisch geacht te zijn overgenomen.

Resolutie

En zo is er nog wel meer te bedenken. Ik heb overwogen om mijn gedachten in de vorm van een resolutie te gieten, maar heb daar van afgezien. Persoonlijk hou ik niet zo van naar binnen gerichte resoluties over partijvernieuwing. Ik zou tegenstemmen als het op de vraag aan zou komen of deze resolutie door zou mogen gaan voor plenair debat. De bal ligt bij het partijbestuur. En verder, zeker ook voor degenen onder mijn lezers die niet of aan een andere partij verbonden zijn, wil ik toch even mijn liefde verklaren voor een partij die, ondanks alle nadelen, ondanks al het cynisme, het debat blijft zoeken en gewone leden – al is het soms hakkelend, over tijd, ijdel, bescheiden en vol ongericht vuur – de gelegenheid geeft hun stem te laten horen.

Peter Noordhoek

 


Onze wereld is groot, complex en hoog als een berg. Weersomstandigheden wijzigen zich voortdurend. Hoe kom je dan aan de top?
Kaarten en instrumenten kunnen helpen. U vindt er hier vele. Het echte geheim schuilt in de mentaliteit waarmee u de berg te lijf gaat. Dan geldt wat iemand ooit vertelde: ‘De noordkant van een berg is het moeilijkste om te beklimmen, maar het meeste de moeite waard.’ Bij Northedge gaan we voor kwaliteit boven kwantiteit. Het vergt meer denkwerk, meer inspanning, meer van meer. Maar het is zo de moeite waard.  

Peter Noordhoek