Maandelijks archief: juni 2012

Live-blog TedX Binnenhof

Welkom bij deze live-blog van TedXBinnenhof. Uw causeur is Peter Noordhoek. Hij ziet zichzelf vooral als een bewonderaar van innovatieve mensen. Zelf zie ik mij als nogal voorzichtig, degelijk, conservatief, al ben ik mij er van bewust dat het feit dat ik hier ben het tegendeel lijkt te bewijzen. Ik zal maar opbiechten: het gratis eten en drinken trok me aan.
Daar is het wel gelijk misgegaan. Er is op TedXBinnenhog geen normaal hapje of drankje te krijgen. Wat dacht u van een bosbes-aardbei-bassilicum drankje? En dan hebben we het over het minimum niveau van weirdness. Voortdurend wordt je ook gestoord door mannequins in leeggeknipje jurken. Hoe moet je dan rustig eten? Kortom, uw blogger is hier niet helemaal op z’n plaats.
En misschien is dat maar goed ook. Na de presentaties van de mooie verhalen zegt het programma dat er harde vragen worden gesteld: hoe moeten alle mooie verhalen over innovatie in de praktijk uit gaan werken? Deze ‘live’-blogger zal het scherp en kritisch volgen.
Over dat ‘live’ gesproken. Deze blogger is een bewonderaar van de wedstrijdblogs van de Guardian. Een fantastische mix van verslag, observaties en snedig commentaar. Dat is mijn model. Of het er van komt mag de lezer beoordelen.

We zijn van start gegaan met een groeten aan de 39 locaties in de wereld waar de livestream wordt vertoond. Heeft u niets aan, want uw volgt deze blog, nietwaar. Daarna worden we aan het werk gezet. Het gaat interactief vandaag. Innovatie gebeurt ten slotte ook niet consumptief (alhoewel; ik krijg vaak mijn beste gedachten tijdens saaie congresspeeches. Jammer, daar komt zo niets van terecht).    

We starten met meer informatie over het fenomeen TED. Korte praatjes aan elkaar geplakt zonder merkbare samenhang, zo ziet de cynicus in mij het. Tegelijk is het natuurlijk wel opmerkelijk dat het meest basale dat we kennen – praatjes om het kampvuur – zo’n nieuwe lading heeft gekregen via een concept als TED (en de franchise TedX, waar dit een voorbeeld van is). Volgens mij is TED echter nauwelijks een voorbeeld van innovatie, maar vooral van kwaliteit: de speeches zijn zo goed, zo doorleefd dat er in principe niet meer nodig is dan dit: woorden en hun betekenis.

Applaus: de sprekers komen binnen. Toch: er blijven nog stoelen over (over die stoelen gesproken: ik heb er een blog over geschreven. Waarom in hemelsnaam een forum over innovatie op de slechtst zittende stoelen van het land terwijl we via Rietveld en anderen echt wel wat hebben gedaan aan stoelinnovatie. Ivo Niehe, naast me, zegt dat ook de akkoestiek wat ouderwets is – maar de sfeer: niet na te bootsen).

De gasten worden welkom geheten. Mooie inleiding van Jim Stolze, de bedenker van TED. Hij meldt hoeveel mensen hun ideëen hebben ingestuurd. Enorm. Dan maxime Verhagen. Hij start met een clash: de clash tussen idee en praktijk. En wie neemt hij als voorbeeld? Simon Stevin; bedenker van de windmolen, cruciaal in het droogmaken van de polder – en waar is de Nederlandse staat anders op gevestigd? Waarom is het met zo’n voorbeeld dan toch zo moelijk om een goed idee in Nederland naar de praktijk te vertalen? Hij stelt – interessant genoeg – dat Nederland een land is van consultatie en overleg. Dat is prima, maar heeft dat ook niet het gevaar in zich heeft het elan weg te halen? Hij houdt het er op dat zonder een goede infrastructuur er geen innovatie zal zijn, maar waarschuwt wel voor het effect van de permanente discussie. En daarbij zegt hij: een idealist moet pragmatisch zijn. Mooie paradox van de minister – en waar. Hij eindigt: TedX, welcome home!

De catwalk is on! Mannequins die kunnen dansen, dansers die mannequin zijn (overigens komt het woord ‘man’nequin in apart licht te staan als je op een gegeven moment vooral mannen ziet paraderen. Ongetwijfeld zal een van mijn volgers weten waar het woord vandaan komt.) De dansers worden sporters, schaatsers, rappers. Nederlandse mode-ontwerpers laten zien wat ze waard zijn. Vroeger spiekte ik wel in de modetijdschriften van mijn moeder. Ik vroeg me altijd af waarom al die jurken op de catwalks er zo onpraktisch uitzien. Zoiets draag je toch niet. Nu snap ik dat het allemaal één grote oefening voor TedX was; het gaat om het mooi zijn, anders zijn apart zijn. Zo zorgen we dat de geest vrij, los, dansend komt. Applaus.

Charlotte van Erp Taalman Kip is als eerste aan de beurt als echte TedX spreker. Ze is opgestaan om namens alle Waterschappen in Nederland een ‘simpel’ idee te presenteren: het afvalwater dat door ons allemaal in Nederland geproduceerd wordt, zit boordevol nuttige en schaarse grondstoffen. Tot nu toe zuiverden we die er vooral uit, nu zien we dat die stoffen waardevol zijn. Met de techniek van nu kunnen we die grondstoffen er steeds beter uit halen en hergebruiken. Waar wachten we nog op? In het begeleidende filmpje zien we o.a. een Nederlands manneke pis. Als ik het goed begrijp gaat hij ons nog rijker maken dan zijn Belgische broertje. Maar dat is flauw. Of niet? Het potentieel is natuurlijk enorm, maar de investeringen zullen dat ook zijn. Mooi dat de Unie van Waterschappen er in z’n geheel aan wil werken. Als ik het goed heb is Charlotte dus het – inderdaad: mooie – gezicht van de oudste instellingen van Nederland.

Volgende. Maarten Beelen vraagt ons om onze ogen dicht te doen. Wat als je je zicht moet missen? In Eindhoven hebben ze een innovatieve manier om oogchirurgie te doen. Vooral bij mensen met diabetes is het risico op problemen met het zicht groot: 1/3 van alle mensen in de wereld die blind worden, worden dat door diabetes. Maarten staat op het toneel met naar wat ik toch wel meen een erg eng instrument is. Maar dus ook een wonder van technologie. De robot, want dat is het eigenlijk, doet het werk dus veel veiliger dan een mens. Hmmm, wil ik nog wel oogarts worden? Tegenvraag: wil ik wel patiënt zijn met een oogprobleem? Antwoord op die laatste vraag: ja zeker. Maarten vraagt ons tot slot om onze ogen weer open te doen. In alle opzichten. Nice.

Yao-Hua Tan is van – je raadt het nooit – de douane. Zijn missie: met slimme software zorgen dat de logistieke keten voor internationale handel beter in elkaar komt te zitten. En dan valt het op z’n plaats: de douane heeft er een direct belang bij. In Nedeland alleen al gaat er 12 miljard per jaar om in de handel in groenten en fruit. Groente en fruit zijn bederfelijk: time to market is dus essentieel. De winst die er met de nieuwe software wordt gemaakt is enorm, maar software alleen is niet voldoende. Ook de data die er in gaan moet op orde zijn. Daarin worden nu grote slagen gemaakt (ah, vandaar al die fruitcocktails bij binnenkomst, weer een raadsel verklaard). Ook hier gaat het ergens om: gebrek aan goed afgestemde data kost wereldwijd 500 miljard dollar per jaar. Door een ‘data pipeline’ tussen de verschillende landen (en hun douanes) weet iedereen razendsnel waar men aan toe is en kan goede waar sneller naar de winkels en verdachte zaken sneller worden opgespoord. Way to go. Maar mij pakken ze niet als ik een appeltje meeneem in de auto.

Tijd voor de volgende laag. Claire Boonstra vertelt over ‘layer’. De toepassing van ‘augmented reality’. Claire en haar twee collega’s kwamen op het idee om die techniek toe te passen voor de PDA. Het gevolg – ‘layer’ – legt een virtuele laag over datgene wat de PDA herkent. Ze zijn drie jaar bezig geweest om van idee naar praktijk te gaan. Een praktijk die nu vooral gaat over het interactief maken van .. drukwerk. Mooie paradox. Tijdschriften komen verder tot leven via layer-technologie. Waarschuwing: bij deze presentatie is het nerdgehalte groot. Ik geloof dat we nu vier lagen van presentatie hebben, komend uit minstens zoveel apparaten. En het werkt. Altijd doodeng als iemand iets technisch gaat doen op het toneel, maar Claire overleefd het. Onderliggend: een nieuwe manier om een oud medium letterlijk en figuurlijk een extra lading te geven. Gefeliciteerd – en er komen nog hele interessante toepassingen aan. Wil je verder met Claire spreken? Wijs met je PDA richting het scherm of richting de foto in het programma en je krijgt al haar gegevens mee.

Pauze geweest. Rode muffins. Natuurlijk. We gaan door met de catwalk. Een boorman. Floris de vos boort naar water en daar heeft hij zoveel ervaring mee opgedaan, dat hij een nieuwe manier van boren heeft ontwikkeld voor ontwikkelingslanden. Een geluk bij een ongeluk: hij lag na een ongeluk negen maanden in bed en kreeg toen het idee. Zijn motto: drill your own water. Hij pakt een idee dat eigenlijk al 2500 jaar oud is, een bepaalde manier van boren, en brengt die methode naar nu – als hij voldoende fondsen kan krijgen, Hij heeft in ieder geval genoeg bij elkaar gebracht om de eerste ervaringen op te doen met de methode. Het belangrijkste element: de mensen in Afrika moeten zelf kunnen boren, zonder hulp van Westers monteurs of wat dan ook. De boor is klein genoeg om op de fiets mee te kunnen nemen. Ik moet denken aan onze familie-projecten in Oeganda, waar we al heel wat waterpompen naar toe hebben gebracht. Hier zie ik veel in.

Bij Allard van Hoeken gaan de golven hoog. Zijn idee: getijden gebruiken voor energie. Hij draait als het ware de windmolens om en stopt ze met hun kop de zee in. Het potentieel is enorm en hij ziet getijdeturbines voor zich voor elke kust. De grootste uitdaging is: hoe kunnen we er voor zorgen dat de turbines de druk van de zee eerstaan? Hoe doe je onderhoud? We want to bring tide energy to life! Good for you, Allard. maar hoe maak je dat betaalbaar? Hij stelt dat het op de lange termijn goedkoper is dan andere vormen van energieopwekking. Dat geloof ik graag, maar hoe lang is de ‘terugverdientijd’? We slijpen de messen vast voor de discussie van zo dadelijk. Ondertussen een gouden idee natuurlijk. De maan werkt mee.

OK. Nu komt er iemand die meer studies heeft gedaan dan ik schoenen heb versleten. En wat doet hij ermee? Hij gaat ermee in de biologische gassen zitten. korter gezegd: hij doet aan koeien scheten. Hayo Canters Cremer weet ons uit te stront te halen – sorry voor de woordgrappen, maar je kan bij dit verhaal niet om de shit heen – door het om te zetten naar bruikbare ernegie en grondstoffen. ‘Groen gas’ is nu nog te duur, maar het break even point komt dichterbij en het mes snijdt bij groen gas aan heel veel kanten. En het kan nog reukloos ook. Maar wat Hayo echt wil laten zien is .. eendekroos. Rijk aan proteïne en energieopbrengst. In eerste instantie bedoeld voor de koeien, maar wie weet. De toekomst is groen.

Niki Fens is op zoek naar een heilige graal: het antwoord op de vraag hoe gezond iemand is. En ze denkt het gevonden te hebben door aan je adem te ruiken. Bij dit punt in het praatje gekomen vraag ik me in alle snelheid af of ik me vanochtend wel goed gepoetst heb, maar in ernst: ze heeft wel wat te melden. Onze adem bevat eigenlijk alle informatie die re nodig is om te bepalen of en waar iemand kwetsbaar op kan zijn in gezondheidstermen. Natuurlijk gaat het dan vooral om ademhalingsgerelateerde ziekten, maar het beeld is dat het verder kan gaan. Via ‘electronische neuzen’ wordt de uitgeademde lucht geanalyseerd. Astma valt bijvoorbeeld goed langs deze weg vast te stellen. Het apparaat is licht en goed te hanteren; ideaal dus voor ontwikkelingslanden. In potentie is het echter ook interessant voor ons, zelfs als ‘doe het thuis’ diagnose-instrument, maar dan wel een waarbij de data bij elkaar gevoegd kunnen worden zodat er een totaalbeeld ontstaat van bijvoorbeeld besmettelijke ziekten. Wow. Roept vragen op, maar het is wel een heel mooi voorbeeld dat hier even via de longen, in de vorm van spraak werd uitgeademd.

Dan nu Rob Baan. Een Westlandse tuinder, mij goed bekend. De man is zowel een innovator als een goede ondernemer. Ik ken niet alleen hem, ik ken ook zijn kiemgroente. Lekker. Bijzonder. Smaakexplosies in je mond. Mij hoeft hij dus niet meer te overtuigen. Tegelijk kan ik mij voorstellen dat al diegenen die in ambassades de livestream volgen echt iets opmerkelijks te horen krijgen. Het punt is; ze moeten eigenlijk proeven.
Gelukkig voor mij gaat hij wat verder in zijn verhaal. Hij zegt iets over onze levensverwachting. Eigenlijk is het vreemd dat onze gezondheidstoestand in de loop der tijd erg is toegenomen – en dan sterven we toch niet veel later dan vroeger. Dat heeft alles met ons dieet te maken. Planten staan het dichtste bij ons verteringsstelsel en toch eten we er nog nauwelijks van. Wat heet; we eten er steeds minder van (‘eet je groenten’- zei mijn moeder nog). Leuk gevonden: veel mensen kunnen je vertellen waar je aan kunt sterven, niet waar je gezond van wordt. Toch ligt het antwoord voor de hand: groente. dan moeten we wel wat aan productie doen – check – en aan smaak doen – check. En aan slim energiebeheer terwijl we dat doen – check. In Nederland komt de samenwerking nu goed op gang om aan al die factoren iets te doen. En dan pakt Rob door: hij wil een ministerie voor gezondheid en voedsel hebben in de volgende formatie. Zou het helpen?

Daan Roosegaarde is de laatste. Een kunstenaar. Stelt interessante vragen: wat worden de ‘landschappen’ van de toekomst? Waar ontmoeten stad, mens en natuur elkaar? Hij toont een mooi voorbeeld via lichtpatronen. Volgende stap: slimme kleding. Hij haalt iets uit met een jurk wat volgens mij nog meer intrigerende toepassingen mogelijk maakt: in verschillende mate doorzichtig makend. Dan – na een leuk informale uitwisseling met prinses Maxima – vertelt hij over dansvloeren die energie opwekken. Waarom kwam je daar niet eerder mee, figuur? Waarom ben je niet eerder geboren? In mijn tijd als Dj had ik daar zoveel plezier van kunnen hebben. Maar hij gaat nu wel hard door. Wegen die zo energie opwekken? Hmmm. Ook hij hoort de ‘yes, but’ al. Heel slim zet hij dat om in een ‘yes, butt’ stoel die energie opwekt. Kijk, zo moet het. Mooie woorden door een innovatieve vent. Veruit de meest ‘tedtalk’ van de middag.

De presentatie van de tedX talks sluit af met de presentatie van de ‘intimacy dress’. Daar moet je in durven lopen. Hiermee is het officiële deel van TedXbinnenhof afgesloten. We gaan wel door – en zelfs in het Nederlands, want dat is de taal voor ‘hard talk’.

Hoe hard het gaat worden zullen we zien. Twee sprekers worden naar voren gehaald door de dienstdoende journalist. maar waar ze naar vraagt doet wel ter zake: wat is er voor nodig om van de innocatie praktijk te maken. Drie dingen zegt Charlotte Taalman Kip (waterschappen): samenwerking tussen kennisinstituten, minder knellende regels en tijdige investeringen. ik spitst natuurlijk mijn oren bij het punt van de regelgeving. Het blijkt om hele specifieke normeringen te gaan. Zou toch doenlijk moeten zijn om daar doorheen te breken, zeker met minister Verhagen in de zaal. Allard, die van de getijden, kiest voor een antwoord dat meer uitlokt dan dat het voorwaarden stelt. Leuk, maar dat is geen hard talk.

Een mijnheer van ABN-Amro reageert. Ze hebben een keurige desk voor het MKB ingericht. Fijn, Loeki lacht. Niemand die hem naar de financiering vraagt. Dan iemand van een cluster informatietechnologie (van een universiteit?). Hij doet een aanbod naar de arts die de ademanalysator promoot. Inkoppertje, maar doet dat goed, Kaapstad belt in, doet ook een aanbod richting het zoetwaterproject. Het wordt een echte goed nieuws show. En ja, zo komen ook de andere sprekers aan de beurt. en om dat nog eens te onderstrepen krijgen alle deelnemers this very moment een mail in de box waarin staat hoe de verschillende projecten staan ingestoken en waar je ze kan bereiken om er aan bij te dragen. Boter bij de vis dus.

Dit lijkt me een mooi moment om deze liveblog te beeindigen. Erg kritisch ben ik nog niet erg geweest naar mijn eigen gevoel. Dat is ook moeilijk bij een goed nieuws show. En ook ik wil de goede verhalen niet afkraken. Kosten noch moeite zijn duidelijk niet gespaard om van deze bijeenkomst een succes te maken. Wat moet je dan anders doen dan applaudiseren? Misschien nog dit: het besef er naast zetten dat een goed idee alleen niet genoeg is. Dit evenement heeft een echo in zich van de goede dagen, the good old days, van de jaren negentig. Het is nu crisistijd. Wat hier vandaag aan de orde komt is harder nodig dan ooit, maar ook moeilijker dan ooit. We zullen zien. Sleutelvraag: worden de kansen voor innovatie er beter of slechter op door dit evenement? een no brainer. beter, beter, beter. Daarom was het leuk om er bij te zijn en hoop ik dat de lezer – door de spelfouten heen, excuses – iets van de mooie sfeer hier heetf meegekregen. Veel succes met het eigen idee in de eigen praktijk.

Peter noordhoek

www.northedge.nl


Onze wereld is groot, complex en hoog als een berg. Weersomstandigheden wijzigen zich voortdurend. Hoe kom je dan aan de top?
Kaarten en instrumenten kunnen helpen. U vindt er hier vele. Het echte geheim schuilt in de mentaliteit waarmee u de berg te lijf gaat. Dan geldt wat iemand ooit vertelde: ‘De noordkant van een berg is het moeilijkste om te beklimmen, maar het meeste de moeite waard.’ Bij Northedge gaan we voor kwaliteit boven kwantiteit. Het vergt meer denkwerk, meer inspanning, meer van meer. Maar het is zo de moeite waard.  

Peter Noordhoek